Akıncı Hukuk Bürosu, ulusal ve uluslararası hukuki işlem ve uyuşmazlıklarda hizmet sunmak amacıyla İstanbul’da faaliyet gösteren bir hukuk bürosudur.  İnşaat, enerji ve diğer milletlerarası ticareti ilgilendiren hukuki meseleler; şirket birleşme ve devralmaları, şirketler hukuku, bankacılık ve finans Akıncı Hukuk Bürosu’nun temel faaliyet alanlarındandır.

Anonim Şirketlerde Genel Kurul Kararlarının İptali

02 Kasım, 2020

Anonim şirketlerin genel kurullarınca alınacak kararların iptal edilmesi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (“TTK”) 445 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. TTK’nın 445. maddesi uyarınca pay sahipleri, yönetim kurulu ve her bir yönetim kurulu üyesi TTK’da belirlenen şartların varlığı halinde kararın iptali için dava açabileceklerdir. İptal davası, genel kurul karar tarihinden itibaren üç ay içerisinde şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde açılacaktır.

TTK’nın 446. maddesinde iptal davası açabilecek kişiler düzenlenmiştir. Bu maddenin 1. fıkrasının a bendi uyarınca;

i)               toplantıya katılan,

ii)             alınan karara olumsuz oy veren ve oyu tutanağa geçirilen pay sahipleri iptal davası açabileceklerdir.

Belirtmek gerekir ki, pay sahiplerinin iptal davası açma hakkı vazgeçilemez niteliktedir ve Kanunun 447. maddesi uyarınca, pay sahibinin bu hakkını sınırlandıran veya elinden alan her türlü karar batıldır.

Aynı maddenin b bendinde ise toplantıya katılım sağladığına veya olumsuz oy kullandığına bakılmaksızın;

i)               çağrının usulüne göre yapılmadığını,

ii)             gündemin gereği gibi ilan edilmediğini,

iii)           genel kurula katılma yetkisi bulunmayan kişilerin veya temsilcilerin toplantıya katılıp oy kullandıklarını,

iv)            genel kurula katılmasına veya oy kullanmasına haksız olarak izin verilmediğini ve

v)             sayılan aykırılıkların genel kurul kararının alınmasında etkili olduğunu ileri süren pay sahiplerinin de iptal davası açabilecek kişilerden olduğu düzenlenmiştir.

Kanunun 447. Maddesinin 1/b bendinden sayılan hukuka aykırılıklar sınırlı sayıda değildir. Kararın meydana gelişine ilişkin, bilgi alma hakkı ve benzeri başka haklar da bu kapsamdadır.[1]

İptal davası, aşağıda açıklanan iptal sebeplerinden birinin bulunması halinde yönetim kurulu tarafından açılabilecektir. Buna göre yönetim kurulu organ olarak davacı sıfatıyla iptal davasını açacaktır ve bunun için usulüne uygun olarak alınmış bir yönetim kurulu kararı olması gerekmektedir.

Buna ek olarak, kararların yerine getirilmesi kişisel sorumluluk ortaya çıkması halinde, yönetim kurulunun her bir üyesi tarafından kararın iptali için dava açılabilecektir.  

Bir genel kurul kararının iptaline yol açacak sebepler TTK madde 445 kapsamında;

  1. kanuna,
  2. esas sözleşmeye veya
  3. dürüstlük kuralına aykırılık olarak belirlenmiştir.

Kanuna aykırılık yalnızca 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa değil, yasama organı tarafından çıkartılmış olan tüm kanunlara aykırılık olarak kabul edilmelidir. [2]Genel kurul kararlarının iptal sebeplerinden biri olan esas sözleşmeye aykırılıktan söz edilebilmesi için, esas sözleşme hükmünün geçerli olması gerekmektedir. Kanuna ve esas sözleşme hükümlerine aykırılık, kararın alınmasını düzenleyen usule ilişkin hükümlerin veya kararın içeriğini düzenleyen hükümlerin ihlali şeklinde ortaya çıkabilir. Usule ilişkin hükümlerin aykırılığının genel kurul kararının iptali sebebi oluşturabilmesi için, aykırılığın alınan karara etki etmiş olması yani ihlal ile alınan karar arasında illiyet bağı olması gerekmektedir. Usule ilişkin karar ihlal edilmeseydi de, aynı kararın alınacak olduğu durumda kararın iptali için başvuru yapılamayacağı kabul edilmektedir. [3]

Belirtmek gerekir ki, iptal davasını gören hâkimin yetkisi kararın hukuka (kanuna, esas sözleşmeye ve dürüstlük kuralına) uygun olup olmadığını incelemekle sınırlıdır ve iptali istenen karara ilişin olarak yerindelik denetimi yapamayacaktır.[4] Kanun’un 369. maddesinin gerekçesinde atıf yapılan “işadamı kararı ilkesi (business judgment rule)” da, yalnızca yönetim kurulunun karar alma sürecine uygulanacak olması nedeniyle, iptal davasında dikkate alınmayacaktır. [5]

Kanunun 418 ve 421. maddelerinde öngörüldüğü üzere, anonim şirketlerin genel kurullarında kural olarak kararlar oyçokluğu ile alınmaktadır. İşte bu çoğunluk ilkesinin azınlığın ezilmesine sebebiyet vermemesi için, Dürüstlük kuralına aykırılık bir iptal sebebi olarak düzenlenmiştir. Dürüstlük kuralına aykırılığın genel kurul kararlarının iptali sebebi oluşturmasındaki amaç, sermaye ve oyçokluğuna sahip pay sahiplerinin haksız kararlar ile azınlık pay sahiplerini ezmelerinin önüne geçilmesidir. [6] Kanunun 357. maddesinde düzenlenmiş eşit işlem ilkesi uyarınca, eşit hukuki koşullarda bulunan pay sahiplerine eşit davranılması gerektiği düzenlenmiştir. Bu ilkeye aykırılık da, dürüstlük kuralına aykırılık kapsamında kabul edilecektir ve genel kurul kararının iptaline sebebiyet verecektir.

 

 



[1] İ. Kırca, F.H. Şehirali Çelik, Ç. Manavgat, Anonim Şirketler Hukuku Cilt 2/2, Ankara 2016, s. 195

[2] E. Moroğlu, Anonim Ortaklıkta Genel Kurul Kararlarının Hükümsüzlüğü, İstanbul 2014, s. 215

[3] İ. Kırca, F.H. Şehirali Çelik, Ç. Manavgat, Anonim Şirketler Hukuku Cilt 2/2, Ankara 2016, s. 108

[4] İ. Kırca, F.H. Şehirali Çelik, Ç. Manavgat, Anonim Şirketler Hukuku Cilt 2/2, Ankara 2016, s. 63

[5] S.S. Özdemir, İş Adamı Kararı İlkesi (Business Judgment Rule) ve Türk Hukukunda Uygulanabilirliği, 2017, s. 8

[6] E. Moroğlu, Anonim Ortaklıkta Genel Kurul Kararlarının Hükümsüzlüğü, İstanbul 2014, s. 225

Yayınlar