Akıncı Hukuk Bürosu, ulusal ve uluslararası hukuki işlem ve uyuşmazlıklarda hizmet sunmak amacıyla İstanbul’da faaliyet gösteren bir hukuk bürosudur.  İnşaat, enerji ve diğer milletlerarası ticareti ilgilendiren hukuki meseleler; şirket birleşme ve devralmaları, şirketler hukuku, bankacılık ve finans Akıncı Hukuk Bürosu’nun temel faaliyet alanlarındandır.

ICC 2021 Kuralları ile Getirilen Değişiklikler

09 Eylül, 2021

Milletlerarası Ticaret Odası (“ICC”) Milletlerarası Tahkim Divanı, 2017 Tahkim Kuralları’nın yerini almak üzere 1 Ocak 2021 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 2021 Tahkim Kuralları’nı (“ICC 2021 Kuralları”) yayınlamıştır.(1) 2021 Tahkim Kuralları, 1 Ocak 2021'den sonra başlatılan davalar için geçerli olacak ve bu tarihten önceki davalar için 2017 Tahkim Kuralları uygulanmaya devam edecektir. ICC 2021 Kuralları’nın getirmiş olduğu değişiklikler bu yazımızda incelenecektir.

1.   Covid-19 ile Bağlantılı Yapılan Değişiklikler

ICC, Covid-19 salgını dolayısıyla yayınladığı rehberlik notuyla(2) hakem heyetlerine duruşmaların uzaktan (çevrimiçi) olarak yapılması bakımından bir takdir yetkisi tanımış, 2021 kurallarıyla birlikte bu durumu kalıcı hale getirilmek istemiştir. ICC 2021 Kuralları m.26/1 uyarınca hakem heyeti, taraflara danışarak ve somut olayın koşullarını göz önüne alarak duruşmaların video konferans, telefon veya uygun diğer iletişim araçlarıyla uzaktan yapılmasına karar verebilecektir.

Pandemi şartlarında zorlaşan belgelerin basılı kopyasının (hard copy) sunulması usulünün taraflarca daha az tercih edilmesi adına m.3/1, m.4/4/b ve m.5/3’te yapılan değişikliklerle taraflardan biri tarafından özellikle talep edilmediği sürece dilekçelerin basılı kopyalarının sunulması gerekmeyecektir.

2.   Davaya Finansman Sağlayan Üçüncü Tarafın Açıklanması

ICC 2021 Kuralları ile getirilen m.11/7 ile birlikte taraflar, hakemlerin görevlerini yerine getirmelerine yardımcı olmak için tahkim sonucunda ekonomik menfaati olan ve davanın finansmanı için anlaşılan dava dışı üçüncü kişilerin bulunması durumunda, ilgili taraf, bu kişileri Sekretarya, hakem heyeti ve diğer taraflara derhal bildirecektir.

3.   Hakem Heyetinin Teşekkülü Bakımından Yapılan Değişiklikler

ICC 2021 Kuralları ile getirilen m.12/9 uyarınca taraflar hakem heyetinin teşekkülü için bir usulde anlaşmış olsalar bile Divan, istisnai durumlarda kararın geçerliliğini etkileyebilecek önemli bir eşit olmayan muamele ve haksızlık riskinden kaçınmak için hakem heyetinde yer alan tüm hakemleri, örneğin üç hakemli tahkimde üç hakemi de belirleyebilecektir.

ICC 2021 Kuralları ile getirilen m.13/6 hükmü uyarınca yatırım anlaşmasından doğan tahkim davalarında taraflar aksini kabul etmedikçe hakemler, taraflarla aynı milliyete mensup olamayacaktır. 

4.   Çok Taraflı Tahkime İlişkin Kurallarda Değişiklikler 

ICC Kuralları’nın üçüncü bir tarafın davaya dâhil edilmesi prosedürünü düzenleyen 7. maddesinde yapılan değişiklikle getirilen yeni eklenen m. 7/5 ile birlikte bir hakemin atanmasından veya onaylanmasından sonra da davaya katılma talebinde bulunmak mümkün olacaktır. ICC 2017 kurallarına göre davaya dâhil etme, taraflar aksini kararlaştırmadığı sürece ancak hakemlerin atanmadığı durumda mümkün olabiliyor ve bundan sonraki zaman diliminde katılma mümkün olmuyordu. 2021 Kuralları ile birlikte tüm tarafların onayına gerek kalmaksızın davaya dâhil etme talebi, hakem heyeti tarafından değerlendirilip kabul edilebilecektir. Hakem heyetinin karar verirken göz önünde bulundurması gereken hususlar da ilgili fıkrada düzenlenmiştir.

Çok taraflı tahkim süreçleri bakımından “Tahkim Davalarının Birleştirilmesi” başlıklı 10. maddede yapılan değişikliklerle birlikte m.10/b uyarınca aynı tahkim sözleşmesine dayanılarak davaların birleştirilebileceğine ilişkin kurala “sözleşmeler (agreements)” ifadesi eklenerek birden fazla tahkim sözleşmesine dayanılarak tahkim davalarının birleştirilebileceği hususu açıklığa kavuşturulmuş ve bu konudaki tartışmalara son verilmiştir.

Yeni kurallarla güncellenen m.10/c ile birlikte ilgili fıkranın, aynı tahkim sözleşmesi veya sözleşmelerinden doğmayan talepler için de çeşitli ihtimallerde uygulanabileceği hüküm altına alınmıştır.

5.   Tarafların Temsili

ICC 2021 kurallarıyla yeni getirilen “tarafların temsili” başlıklı m.17’nin ilk fıkrası ile taraflar temsilcilerindeki herhangi bir değişikliği Sekretarya’ya, hakem heyetine ve diğer taraflara derhal bildirecektir.

m.17/2 uyarınca hakem heyeti teşekkül ettikten sonra taraf vekillerinde bir değişiklik olması durumunda hakemlerle vekiller arasındaki ortaya çıkabilecek menfaat çatışmalarını önlemek için hakem heyeti, yeni vekillerin tahkim yargılamasından tamamen ya da kısmen çıkarılması dâhil gerekli tüm önlemleri alabilecektir.

6.   Diğer Değişiklikler

ICC 2021 Kuralları yeni m.36/3 uyarınca tarafların başvurusu üzerine hakem heyeti, kararda değerlendirilmeyen talepler hakkında ek karar vererek hakem kararındaki eksiklikleri giderilebilecektir.

ICC 2021 Kuralları ile eklenen “Uyuşmazlıkların Çözümü ve Uygulanacak Hukuk” başlıklı yeni m.43 uyarınca ICC kuralları uyarınca tahkim yargılamasının idaresinden kaynaklı uyuşmazlıkların çözümü bakımından Fransız hukuku uygulanacak ve Paris Mahkemeleri (Tribunal Judiciaire de Paris) münhasıran yetkili olacaktır.

İncelenen tüm bu değişiklikler ve daha fazlasına ICC’nin sitesi üzerinden ulaşabilirsiniz.

Kaynakça

(1)   2021 ICC Tahkim Kuralları, https://iccwbo.org/dispute-resolution-services/arbitration/rules-of-arbitration/rules-of-arbitration-2021/ (Erişim Tarihi: 19.02.2021)

(2)    COVID-19 Salgınının Etkilerini Azaltmayı Amaçlayan Olası Önlemler Hakkında ICC ICC Rehberlik Notu https://iccwbo.org/content/uploads/sites/3/2020/04/guidance-note-possible-measures-mitigating-effects-covid-19-english.pdf (Erişim Tarihi: 19.02.2021)

Yayınlar