Akıncı Hukuk Bürosu, ulusal ve uluslararası hukuki işlem ve uyuşmazlıklarda hizmet sunmak amacıyla İstanbul’da faaliyet gösteren bir hukuk bürosudur.  İnşaat, enerji ve diğer milletlerarası ticareti ilgilendiren hukuki meseleler; şirket birleşme ve devralmaları, şirketler hukuku, bankacılık ve finans Akıncı Hukuk Bürosu’nun temel faaliyet alanlarındandır.

Yabancıların Türkiye’de Gayrimenkul Edinimi

02 Kasım, 2020

Yabancıların Türkiye’de gayrimenkul edinimi ve buna ilişkin kısıtlamalar, 2644 sayılı Tapu Kanunu (“Kanun”) uyarınca düzenlenmektedir. Kanun kapsamında yabancıların Türkiye’de gayrimenkule sahip olmalarının bir önemli yanı, 5901 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 12. maddesi kapsamında Türk vatandaşlığının istisnai olarak kazanılmasına imkân verecek olmasıdır. Bu kapsamda, Türk Vatandaşlığı Kanunu ve ilgili düzenlemeler altında belirlenen şartların sağlanması halinde, yabancıların Türkiye’de gayrimenkul edinerek Türk vatandaşlığı kazanmaları mümkündür.

Kanunun 35. maddesinde yabancıların Türkiye’de taşınmaz ediniminin şartları ve sınırlamaları düzenlenmiştir. Bu madde kapsamına bir taşınmaz üzerinde edinilecek olan sınırlı ayni haklar da dahil edilmiştir ve mülkiyet hakkına ilişkin düzenlemeler bu haklar açısından da geçerlidir.

Kanunun yabancıların Türkiye’de taşınmaz ve sınırlı ayni hak edinimini düzenleyen 35. Maddesinin 1. fıkrası uyarınca yabancı gerçek kişiler için belirlenen şartlar;

i)       Kanuni sınırlamalara uymak ve

ii)      Uluslararası ikili ilişkiler yönünden ve ülke menfaatlerinin gerektirdiği hallerde Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen ülkelerin vatandaşı olmaktır.

Kanunun aynı maddesinde, yabancı gerçek kişilerin edinecekleri taşınmazlara ilişkin olarak sınırlama getirilmiştir. Buna göre bu kişilerin edindikleri taşınmazlar ve ayni hakların toplam alanı;

i)     Özel mülkiyete konu ilçe yüz ölçümünün yüzde onunu ve

ii)    Ülke genelinde kişi başına yüzde otuz hektarı geçemeyecektir.

Ülke genelinde kişi başına yüze otuz hektar sınırı, Cumhurbaşkanı tarafından iki katına kadar arttırılabilecektir.

Kanunun 35. maddesinin 3. Fıkrası kapsamında, yabancı ülkelerde o ülke kanunlarına uygun olarak kurulan, tüzel kişiliğe sahip ticaret şirketlerinin de, özel kanun hükümleri sınırları içinde, Türkiye’de gayrimenkul ve sınırlı ayni hak edinebilecekleri düzenlenmiştir. Bu madde uyarınca, yabancı dernek ve vakıfların Türkiye’de taşınmaz edinmeleri mümkün değildir.[1]

Yabancı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin Türkiye’de taşınmaz ve sınırlı ayni hak edinimleri, Cumhurbaşkanı tarafından 35. maddenin 3. Fıkrası uyarınca sınırlandırılabilecek, taşınmaz ediniminin şartları belirlenebilecek ve kısmen veya tamamen durdurulabilecek ve yasaklanabilecektir. [2]

Yabancıların Türkiye’de taşınmaz edinimine getirilen genel kanuni sınırlamalar;

i)     Askeri Yasak Bölgeler – Güvenlik Bölgeleri

ii)    Mukabelei Bilmisil Tedbiri ve

iii)  Özel öğretim kurumlarına ilişkindir. [3]

Kara, deniz ve hava askeri yasak bölgeleri 2562 sayılı ve 22/12/1981 tarihli Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu kapsamında düzenlenmiştir. Bu kanun kapsamında çıkartılan 83/5949 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Yönetmeliğinin 7. Maddesi gereği, yabancı gerecek ve tüzel kişilerin, 1. ve 2. Derece kara askeri yasak bölgelerinde ve güvenlik bölgelerinde taşınmaz mal edinmeleri mümkün değildir.[4]

28/05/1927 tarihli ve 1062 sayılı Hudutları Dahlinde Tebaamızın Emlakine Vaziyet Eden Devletlerin Türkiye’deki Tebaaları Emlakine Karşı Mukabele Bil-misl Tedabir-i İttihaazı Hakkında Kanunun (“Mukabele Bil-misl Kanunu”) 1. Maddesine göre, bir Türk vatandaşının yabacı ülkede sahip olduğu taşınmaz üzerindeki mülkiyet haklarının, ülkesinde bulundukları devlet tarafından idari kararlar veya istisnai kanunlarla kısmen veya tamamen sınırlandırılması halinde, bu sınırlamayı yapan devlet vatandaşlarının Türkiye’de sahip oldukları taşınmazlar üzerindeki mülkiyet hakları Bakanlar Kurulu tarafından sınırlandırılabilir veya taşınmaza el konulabilir.

08/02/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununun 5. maddesi sadece yabancı öğrencilerin devam edebileceği milletlerarası özel öğretim kurumlarının, yabancı gerçek veya tüzel kişiler tarafından veya Türk vatandaşlarıyla ortaklık yolu ile açılabilmesi için Bakanlar Kurulunun izni gerektiğini düzenlemiştir. Aynı maddenin devamında, bu okulların açılabilmesi ve taşınmaz edinilebilmesi için gerekli şartlar ve sınırlamalar yer almaktadır.

 



[1] A. Çelikel, G. Gelgel, Yabancılar Hukuku, İstanbul 2018, s. 329

[2] A. Çelikel, G. Gelgel, Yabancılar Hukuku, İstanbul 2018, s. 328

[3] T. Bilici, Yabancıların Türkiye’de Taşınmaz Mal Edinme Hakkı, İstanbul 2018, s. 87

[4] T. Bilici, Yabancıların Türkiye’de Taşınmaz Mal Edinme Hakkı, İstanbul 2018, s. 89

Yayınlar