Akinci Law Office is an international law firm, based in Istanbul Turkey, committed to providing high-quality legal service both in international and domestic practices. We provide specialized legal services to prominent local firms as well as to well-known corporations around the world.

ICC 2021 Kuralları ile Getirilen Değişiklikler

09 September, 2021

Milletlerarası Ticaret Odası (“ICC”) Milletlerarası Tahkim Divanı, 2017 Tahkim Kuralları’nın yerini almak üzere 1 Ocak 2021 tarihi itibariyle yürürlüğe girecek 2021 Tahkim Kuralları’nı (“ICC 2021 Kuralları”) yayınlamıştır.[1] 2021 Tahkim Kuralları, 1 Ocak 2021'den sonra kaydedilen davalar için geçerli olacak, bu tarihten önceki davalar için 2017 Tahkim Kuralları uygulanmaya devam edecektir. ICC 2021 Kuralları’nın getirmiş olduğu önemli değişiklikler bu yazımızda incelenecektir.

1.  Çok Taraflı Tahkim Prosedüründe Değişiklikler

ICC Kuralları’nın üçüncü tarafların davaya katılma prosedürünü öngören 7. maddesinde yapılan değişiklikle getirilen m. 7/5 ile birlikte herhangi bir hakemin atanmasından veya onaylanmasından sonra da davaya katılma talebinde bulunmak mümkün olabilecektir. ICC 2017 kurallarına göre katılma talebi, taraflar aksini kararlaştırmadığı sürece ancak hakemlerin atanmadığı durumda mümkün olabiliyor, bundan sonraki zaman diliminde katılma mümkün olmuyordu. 2021 Kuralları ile birlikte tüm tarafların onayına gerek kalmaksızın katılma talebi hakem heyeti tarafından değerlendirilip kabul edilebilecektir.

Çok taraflı tahkim süreçleri bakımından “Tahkim Davalarının Birleştirilmesi” başlıklı 10. maddede yapılan değişikliklerle birlikte m.10/b uyarınca aynı tahkim sözleşmesine dayanılarak davaların birleştirilebileceğine ilişkin kurala “sözleşmeler (agreements)” ifadesi de eklenerek birden fazla tahkim sözleşmesine dayanılarak tahkim davalarının birleştirilmesi hususu açıklığa kavuşturulmuş ve bu konudaki tartışmalara son verilmiştir. Yeni kurallarla güncellenen m.10/c ile birlikte ilgili fıkranın aynı tahkim sözleşmesi veya sözleşmelerinden doğmayan talepler için de uygulanabileceği hüküm altına alınmıştır.

2.  Davaya Finansman Sağlayan Üçüncü Tarafın Açıklanması

ICC 2021 Kuralları ile getirilen m.11/7 hükmü ile yargılamada şeffaflığın artırılması sağlanmaya çalışılmıştır. Yeni düzenlemeyle birlikte taraflar muhtemel hakemlerin görevlerini yerine getirmelerine yardımcı olmak için tahkim sonucunda ekonomik menfaat elde edecek ve davanın fonlanması için anlaşılan dava dışı üçüncü kişilerin varlığını öncelikle ICC sekreterliğine, daha sonra taraflara bildirecektir. Bu değişiklikle genel olarak şeffaflığın artırılması amaçlanmaktadır.

3.  Hakem Heyetinin Teşekkülü Bakımından Değişiklikler

ICC 2021 Kuralları’yla yeni getirilen m.12/9 uyarınca tarafların hakem heyetinin teşekkülüne ilişkin anlaşması olmasına rağmen, Divan, istisnai durumlarda, kararın geçerliliğini etkileyebilecek önemli bir eşitsiz muamele ve adaletsizlik riskinden kaçınmak için hakem heyetinin her bir üyesini başka bir deyişle üç hakemli tahkimde üç hakemi de atayabilecektir. Hakem teşekkülü bakımından adaletsiz bir durum oluşmasından ve ileride bu heyetin vereceği kararın iptal edilmesi riskinden kaçınmak için tahkimin esasını teşkil eden tahkim iradesine istisna getiren böyle bir hüküm eklenmiştir.

ICC 2017 kuralları m.13/5’de düzenlenen “tek hakem veya hakem heyeti başkanının, taraflardan farklı milliyete tabi olması gerektiği” kuralı korunmuş ve ICC 2021 Kuralları ile getirilen m.13/6 hükmü uyarınca tahkim sözleşmesinin bir antlaşmadan doğduğu durumlarda, taraflar aksini kabul etmedikçe, hakemlerden hiçbiri taraflarla aynı milliyete mensup olamayacaktır.

4.  Tarafların Temsili

Yeni ICC kurallarında “tarafların temsili” başlıklı yeni m.17’nin ilk fıkrası ile birlikte taraflar temsilcilerdeki herhangi bir değişikliği Sekreterliğe, Divan’a ve diğer taraflara derhal bildirecektir. m.17/2 uyarınca hakem heyeti teşekkül ettikten sonra, tarafların temsilcilerinde yaşanacak bir değişiklik sonrası hakemlerle temsilciler arasındaki olası menfaat çatışmaları önlemek adına hakem heyeti, yeni temsilcinin tahkim yargılamasından tamamen ya da kısmen çıkarılabilmesi dâhil gerekli tüm önlemleri alabilecektir.

5.  Covid-19 ile Değişen Alışkanlıklara Uyum

Covid-19 salgınıyla birlikte oluşan yeni düzene adapte olmaya çalışan ICC, geçiş döneminde yayınladığı kılavuzla[2] hakem heyetlerine duruşmaların sanal olarak yapılması bakımından bir takdir yetkisi tanımış, 2021 kurallarıyla birlikte bu kurumu kalıcı hale getirmek istemiştir. ICC 2021 Kuralları m.26/1 uyarınca Hakem heyeti, taraflara danışarak ve uyuşmazlığın somut koşullarını göz önüne alarak duruşmaların video konferans, telefon veya diğer uygun iletişim araçlarıyla uzaktan yapılmasına karar verebilecektir.

Pandemi şartlarında biraz daha zorlaşan ve ciddi bir israfa yol açan belgelerin basılı kopyasının (hard copy) gönderilmesi usulünün taraflarca daha az tercih edilmesi adına m.3/1, m.4/4 ve m.5/3’te yapılan değişikliklerle taraflardan biri tarafından özellikle talep edilmediği sürece dilekçelerin basılı kopyalarının gönderilmesi gerekmeyecektir.

6.  Hakem Kararlarının Tamamlanması

ICC 2021 Kuralları yeni m.36/3 uyarınca hakem heyeti tarafından verilen kararda değerlendirilmeyen talepler için taraflar başvuru yapabilecek ve unutulan veya ihmal edilen talepler hakkında ek karar verilerek hakem kararındaki eksiklik giderilebilecektir.

7.  Diğer Değişiklikler

ICC 2021 Kuralları ile eklenen “Uyuşmazlıkların Çözümü ve Uygulanacak Hukuk” başlıklı yeni m.43 uyarınca ICC kuralları uyarınca tahkim yargılamasının idaresinden kaynaklı uyuşmazlıklar bakımından Fransız hukuku uygulanacak ve “Tribunal Judiciaire de Paris” münhasıran yetkili olacaktır.

Bahsettiğimiz tüm bu değişiklikler ve daha fazlasına ICC’nin sitesi üzerinden ulaşabilirsiniz.

8.  Değerlendirme

Bir alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olan tahkim için dünya çapında başvurulan popüler tahkim kurumlarından birisi de ICC’dir. 1 Ocak 2021’den itibaren uygulamaya başlanacak yeni ICC kurallarının önemli değişiklikler geçirmesi muhtemeldir. Tüm bu hükümlerin uygulamasının nasıl olacağı 1 Ocak 2021 sonrası kaydedilen davalarda görülmeye başlanacaktır.

 


[2] COVID-19 Salgınının Etkilerini Azaltmayı Amaçlayan Olası Önlemler Hakkında ICC Kılavuzu https://iccwbo.org/content/uploads/sites/3/2020/04/guidance-note-possible-measures-mitigating-effects-covid-19-english.pdf (Erişim Tarihi: 30.12.2020)

 

Publications